Boek
Nederlands

De stamhouder : een familiekroniek

Beschrijving van de oorlogsgeschiedenis van een welgestelde Nederlands-Duits-Baltische familie in de twintigste eeuw.
Extra onderwerp
AUT, Polen, Wereldoorlog II
Titel
De stamhouder : een familiekroniek
Auteur
Alexander Münninghoff
Taal
Nederlands
Editie
8
Uitgever
Amsterdam: Prometheus, 2015
329 p.
ISBN
9789035142268 (hardback)

Besprekingen

Denken is voor paarden

AUTOBIOGRAFIE. De Nederlandse journalist Alexander Münninghoff schetst in De stamhouder geen fraai portret van zijn familie. Toch is het boek geen afrekening, maar een meeslepende kroniek die heel subtiel de grote met de kleine geschiedenis vermengt.

Als Alexander Münninghoff op 13 april 1944 in de Poolse stad Posen wordt geboren, ligt de stad, vierenhalf jaar tevoren door de nazi's veroverd, in het vizier van het oprukkende Rode Leger. Kort daarna evacueert een oom de zuigeling en zijn moeder en brengt ze onder in Den Haag in het huis van 'Oude Heer' grootvader Joannes Münninghoff, een streng katholieke Nederlandse zakenman die tijdens het interbellum in Letland een fortuin had vergaard.

Drie dagen voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was hij met zijn vrouw en kinderen halsoverkop de hoofdstad Riga ontvlucht en naar zijn geboorteland teruggekeerd.

In De stamhouder tekent Alexander Münninghoff (onder meer oud-correspondent voor de Haagsche Courant in Moskou) het portret van een familie die niet alleen heelhuids door woelige tijden heen probeert te komen, maar ook levenslang door haar eigen demonen wordt achtervolgd.

Waffen-SS

Op zoek naar de vele huisgeheimen komt hij inderdaad talloze malvers…Lees verder

Het zal je familie maar zijn

Met zijn familiekroniek geeft Ruslandkenner Alexander Münninghoff een merkwaardig en spannend inzicht in de complexe geschiedenis van het Europa van de twintigste eeuw. Johan De Boose

De Nederlandse journalist Alexander Münninghoff is een van de coryfeeën van de Ruslandverslaggeving. Uit zijn mond vernamen we bijvoorbeeld de val van de Sovjet-Unie, rechtstreeks vanuit Moskou. Nuance is zijn grootste talent. Gaandeweg begreep hij dat je alleen maar over complexe culturen (zoals de Russische) of complexe situaties (oorlog) kunt schrijven door zoveel mogelijk visies met elkaar te confronteren. De duiding van de hedendaagse geschiedenis is als een schaakspel, waarbij je alle posities moet proberen in te schatten. Niet toevallig schreef Münninghoff de biografie van beroemde schakers als Bobby Fischer, Max Euwe en Hein Donner.

Dat gevoel voor nuance is ongetwijfeld een gevolg van zijn eigen versplinterde levensverhaal, dat hij nu heeft neergeschreven in De stamhouder, een ongelooflijke maar waargebeurde kroniek.

Toen Münninghoff na de dood van zijn vader twee dozen met een merkwaardige inhoud vond, besloot hij de onderste steen van zijn familieverhaal bove…Lees verder

Van de hand van journalist Alexander Münninghoff (1944) verschenen eerder enkele schakersbiografieën en een boek met herinneringen aan zijn tijd als correspondent in Rusland. In 'De stamhouder' vertelt hij op meeslepende wijze de opmerkelijke, soms verbijsterende geschiedenis van zijn Nederlands-Duits-Baltische familie in de twintigste eeuw, vanaf de avonturen van zijn puissant rijke grootvader in het interbellum, via de Tweede Wereldoorlog en zijn dramatische nasleep, tot de dood van zijn aan lager wal geraakte moeder in 1999. Met zijn kritisch-afstandelijke blik, behoedzame formuleringen en onderkoelde esprit weet Münninghoff zelfs de meest tragische lotgevallen van zijn verwanten – die bovendien met duizend-en-een draden aan de Grote Geschiedenis verbonden zijn – aangrijpend te beschrijven zonder dat het ook maar ergens pathetisch wordt. Het enige nadeel van deze in alle opzichten meesterlijke familiekroniek is het ontbreken van enige vorm van verantwoording of bronvermelding om de…Lees verder

Over Alexander Münninghoff

CC BY-SA 4.0 - Foto van/door Henk van Tilburg

Alexander Harry Joan Frans Silvius Münninghoff (Posen, 13 april 1944 – Den Haag, 28 april 2020) was een Nederlands journalist. Van 1974 tot 2007 werkte hij voor de Haagsche Courant. Münninghoff heeft veel artikelen en boeken over de schaaksport geschreven. In 1983 won hij de Prijs voor de Dagbladjournalistiek en in 2015 de Libris Geschiedenis Prijs voor zijn boek De stamhouder.

Leven en werk

Münninghoffs grootvader, een Nederlander, had zich na de Eerste Wereldoorlog in Letland gevestigd, waar hij trouwde met een Russische gravin van Baltisch-Duitse afkomst. De familie verliet Letland in 1939 vanwege het Molotov-Ribbentroppact en de dreigende inval van de Sovjet-Unie. Tijdens de Tweede Wereldoorlog die na de ondertekening van het Molotov-Ribbentroppact was uitgebroken vocht Münninghofs vader voor de Waffen SS aan het Oostfront. Münninghoffs moeder was net als veel andere Baltische Duitsers in Posen terechtgeko…Lees verder op Wikipedia