Boek
Nederlands
Andere formaten
Toegankelijke formaten:

Gestameld liedboek : moedergetijden

Erwin Mortier (auteur)
+1
Gestameld liedboek : moedergetijden
×
Gestameld liedboek : moedergetijden Gestameld liedboek : moedergetijden

Gestameld liedboek : moedergetijden

Titel
Gestameld liedboek : moedergetijden
Auteur
Erwin Mortier
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: De Bezige Bij, 2011
190 p.
ISBN
9789023464099 (hardback)

Andere formaten:

Toegankelijke formaten:

Besprekingen

Zich verliezen in taal

De paradox in 'Gestameld liedboek' van Erwin Mortier

Zich verliezen in taal

Gestameld liedboek, zo heet het nieuwe werk van Erwin Mortier. En dat is precies wat hij doet: liederen stamelen over zijn moeder.

In persoonlijke prozaminiaturen, met lianen van metaforen en op poëzie lijkende intermezzo's en veel witregels, vertelt Mortier hoe zijn moeder op 57-jarige leeftijd Alzheimer kreeg. Hoe zij eerst langzaam, maar uiteindelijk toch nog razendsnel, haar identiteit verloor. Herinneringen, dromen, gebeurtenissen en kleine dialogen tonen hoe de vrolijke, sociale en impulsieve vrouw verandert in een kasplantje dat nog steeds leeft.

Mortier wil zich duidelijk niet beperken tot de Alzheimer alleen, zijn onderwerp is groter dan dat. Het draait Mortier om het verlies van taal. En hoe taal de ziel van een mens bepaalt, hoe het verhaal van een mens aan woorden gebakken zit. Niet alleen zijn moeder verliest haar taal en zo zichzelf, maar parallel daaraan krijgt ook hij…Lees verder

Een liefdesbetuiging

Met Gestameld liedboek. Moedergetijden overtreft Erwin Mortier zichzelf. Dit is meer dan immens aangrijpende bekentenisliteratuur over de ziekte van 's schrijvers moeder, alzheimer, 'dit trage sterven'. Het is een essentieel boek. In 191 pagina's bedwelmend lyrisch proza stoot Mortier door naar de kern van alles wat in het ondermaanse van waarde mag heten: de poëzie en de liefde.

'Mijn moeder heeft me vandaag een stofbeurt gegeven, ze meende dat ik een meubel was.' Zo opent Mortier zijn schets van wat de ziekte is, wat ze doet met een mens en, nog meer, met de directe naasten. Hij loodst de lezer met sublieme precisie door alle fasen van 'het uitzichtloze gevecht' dat zich in zijn moeders hoofd moet afspelen. Van de ongewild komische misverstanden en versprekingen, in het begin, tot de almaar groter wordende nachtmerrie naarmate de sloop zich voltrekt.

Bovenal laat Mortier zien hoe die sloop alles wat hijzelf voordien dacht, voelde, schreef of gewoonweg wàs, (tijdelijk)…Lees verder

Het einde van de herinnering

We hebben bij wijze van spreken onze rug nog niet gedraaid of de gauwdieven zijn er weer met een woord of een gewoonte van door.

Uit 'Gestameld liedboek'

De vergrijzing rukt op, ook in de literatuur. Na Tom Lanoye heeft nu ook Erwin Mortier een boek uit over de dodelijke ziekte van zijn moeder. Hoe verschillend ze ook zijn, beide boeken zijn erg aangrijpend in de weergave van de fysieke en psychische aftakeling van de moederfiguur. 'We beseffen nog voor geen tiende hoezeer we, lang nadat de fysieke navelstreng werd doorgeknipt, in de vliezen van onze verwekkers hangen', stelt Mortier.

In 'Sprakeloos' (2009) had Lanoye het over de afasie die zijn moeder overviel. Hij liet de roman uitwaaieren tot een welhaast Felliniaans fresco van zijn jeugd in Sint-Niklaas. Het boek oversteeg het louter biografische verhaal van een moeder en werd het portret van een generatie, van het familiale leven in de jaren zestig en zeventig.

'Gestameld liedboek. Moedergetijden' is he…Lees verder

Triest geheugendocument

Tom Lanoye deed het twee jaar geleden al: een boek schrijven over een wegkwijnende moeder. Niets zo triest als die trotse vrouw, die je zo ongeveer alles heeft geleerd, zien aftakelen, gebukt onder een lelijke fysieke kwaal. Ook op romancier Erwin Mortier heeft het een verpletterende indruk gemaakt, want ook hij voelt de behoefte om te beschrijven hoe zijn moeder voor zijn ogen transformeerde.

Bij Lanoye was afasie na een beroerte de boosdoener, bij Mortier is het Alzheimer die komt aankloppen. De schrijver laat er al vanaf de eerste zin geen twijfel over bestaan, Alzheimer is een smerige ziekte die je niet kunt negeren: «Mijn moeder heeft me vandaag een stofbeurt gegeven, ze meende dat ik een meubel was.» De hint van humor die we in het begin ontwaren, ebt weg naarmate het boek en het aftakelingsproces vorderen. Van onschuldige vergeetachtigheid naar volstrekte hulpeloosheid. Het is een pijnlijk en confronterend proces, niet in het minst voor zij die het voor hun ogen moeten zien gebeuren: Mortier zelf, zijn partner, zijn vader.

Terwijl zijn moeder steeds minder grip heeft op de «woordmoes» die uit haar mond komt, vindt Mortier steeds treffendere verwoordingen voor het proces dat zich voor zijn ogen voltrekt: «Het woord voor moeder heet vandaag erosie.» Waarachtiger kan een zin niet zijn. Wanneer Mortier beseft dat de wreedaard die de ziekte is zijn moeder helemaa…Lees verder

Erwin Mortier (1965), onder meer auteur van het bejubelde 'Godenslaap', beschrijft in 'Gestameld liedboek' het dementeringsproces van zijn moeder. Daarbij spelen het verleden van hun gezin, de rol van de herinnering en de verwerking van het verdriet een grote rol. Mortier overtreft zichzelf in dit boek met zijn messcherpe formuleringen: vaak poëtisch, dikwijls schrijnend, niet zelden met humor. Waar zijn collega Tom Lanoye voor het lijden van zijn moeder in 'Sprakeloos'* ruim 350 pagina's nodig heeft, weet Mortier in 190 pagina's een wereld op te roepen die universeler is dan die van Lanoye. Dat komt ook doordat Mortier niet, zoals Lanoye wel, steeds tussen de lezer en de moeder gaat staan. Het draait hier niet om Mortier, het gaat over aftakeling, ziekte, afscheid, herinnering en liefde. Mortier weet elke zin in dit boek daarbij de glans te geven die het ware meesterschap kenmerkt. Een aangrijpend, indrukwekkend en briljant boek. Vrij kleine druk, ruime bladspiegel.

Over Erwin Mortier

CC BY-SA 3.0 - Foto van/door Michiel Hendryckx

Erwin Mortier (Nevele, 28 november 1965) is een Vlaamse schrijver. Hij groeide op in Hansbeke, een dorpje aan de zuidergrens van het Meetjesland en deelgemeente van Nevele. Mortier woont samen met radio- en televisiemaker Lieven Vandenhaute.

Opleiding

Mortier studeerde kunstgeschiedenis in Gent en behaalde daarnaast het diploma van psychiatrisch verpleegkundige. Van 1991 tot 1999 was hij als wetenschappelijk medewerker verbonden aan het Dr. Guislain Museum, waar hij werkte op het vlak van de geschiedenis van de psychiatrie. In deze periode publiceerde hij in diverse literaire tijdschriften als De Gids, De Revisor, Het Nieuw Wereldtijdschrift en Optima.

Schrijverscarrière

Sinds 1999 leeft Mortier uitsluitend van zijn pen. Hij heeft al verscheidene romans, novelles, dichtbundels en essays gepubliceerd. Een r…Lees verder op Wikipedia