Besprekingen

Ontspoord natuurlijk

Elke 'wij' impliceert de uitsluiting van een 'gij'. Niemand die dat sterker aanvoelt dan Georges in Wij, de nieuwe roman van Jeroen Olyslaegers. Maar Wij gaat ook onmiskenbaar over ons. Ja, ook over u.

'Het is hoog tijd dat we respect krijgen voor wat buiten het rationele valt'

O ironie! Schrijver Jeroen Olyslaegers, die boekenbijlagen bij kranten en andere drukte rond literatuur altijd bullshit heeft genoemd, is met zijn roman Wij - de eerste in tien jaar - geselecteerd voor de Literaire Lente. Hij is er nog blij mee ook. Nu hij wat ouder is en proza schrijven niet langer als een gevecht met zichzelf ervaart, heeft hij naar eigen zeggen de literatuur herontdekt. 'Hield ik me vroeger bij het schrijven van proza obsessief bezig met satire, de plot en de montage, dan heb ik nu voor het eerst getracht de lezer in het verhaal te betrekken.' Ziehier de grote invloed van het theater, de discipline waarmee Olyslaegers zich het voorbije decennium heeft vermaakt.

Wij is het verhaal van een groep dertigers die zich anno 1976 - we horen Abba op de achtergrond - terugtrekken op een berg aan de Costa Brava om er te feesten. Ze ontsporen, vanzelfsprekend. Een van hen is Georges, de…Lees verder

Weg van het wijgevoel

Met zijn nieuwste roman, Wij , schetst Jeroen Olyslaegers het portret van een man die huivert van de druk die zijn omgeving uitoefent. Stap voor stap probeert hij zich daarvan los te maken. Tegelijk schetst het boek een raak portret van de jaren zeventig, en meteen ook van de huidige tijdgeest.

Schrijven is

een heel heftige persoonlijke trip waarvan ik

het einde

niet ken

Zij, Wij, Gij. Zo luiden de drie delen van de nieuwe roman van Jeroen Olyslaegers. Het boek gaat over iemand die aan het wijgevoel wil ontsnappen. Aanvankelijk beseft de man het zelf niet, evolueert hij sluipend. Zoiets beslis je immers niet zomaar, het draait allemaal om dieperliggende drijfveren. Het boek zet al vrij vlug de toon met treffende passages die de gelaagdheid ervan aangeven. Mooi is het beeld op de eerste bladzijde: 'Elke zin die zij uitspreekt, is een beslissing, elk woord een bouwsteen. In mijn kop verkruimelt alles.'

'Die wij moet je ruim bekijken. Het gaat om alle niveaus, zoals het gezin, de vriendschap, de geschiedenis die gedeeld wordt met vrienden, rituelen, gedeelde grappen, gedeelde vrouwen enzovoort', legt Jeroen Olyslaegers uit. 'Dat wijgevoel bezwaart het hoofdpersonage, hij wil ervan af. In het eerste deel van het boek bereidt hij zich voor op de o…Lees verder

Wij = gij niet

Met Wij heeft Jeroen Olyslaegers een van de interessantste Vlaamse romans van 2009 geschreven, dat staat nu al vast: ambitieus, intelligent en gedreven. Helaas zijn er ook een paar bezwaren.

Eigen volk eerst! Ja, dat vinden wij - progressieve mensen, toch? - heel verkeerd, denken in die termen. En geef ons eens ongelijk. (Behalve... É, o, bálve agget over taal èt èsseg, daddis toevallig wel iet élemaal anders è . Zoals Joël De Ceulaer het in een van zijn columns in dit blad eens, niet zonder ironie, onverbeterbaar heeft geformuleerd: 'Waar dialect gesproken wordt, kan men het sociale weefsel bijna hóren groeien.')

Sociaal weefsel, daar gaat ook de nieuwe roman van Jeroen Olyslaegers over. En over dialect en zo óók, maar daarover straks. Sociaal weefsel, dat een mens geborgenheid schenkt maar dat hij soms ook aan flarden wil scheuren, om zich te bevrijden van die beknellende gemeenschap. Waarna hij vervolgens ontdekt dat totale vrijheid een illusie is. Maar het gaat ook over het totalitaire mannetje met stramme rechterarm in ieder van ons. En over seks en drugs en - nou ja, ABBA dan (het boek speelt in 1976, het jaar van die …Lees verder

Wij, de derde roman van de Vlaamse theaterschrijver en romancier Jeroen Olyslaegers, bestaat uit drie delen: 'Zij', 'Wij' en 'Gij', woorden die we gebruiken om mensen te groeperen en te verdelen, en om betrekkingen te stichten of op te doeken. Wie 'wij' in de mond neemt, gaat er nl. van uit dat hij of zij iets gemeenschappelijks heeft met de ander. Wie 'zij' zegt, maakt dan weer het onderscheid tussen de anderen en een 'ik' of een 'wij'. En wie iemand 'gij' noemt, zondert die in zekere zin af van zichzelf en de rest. Bovendien hangt de betekenis van 'wij', 'zij' en 'gij' af van wie die woorden uitspreekt. In die zin zorgen ze voor steeds wisselende en instabiele allianties, met alle gedeelde verhalen en geheimen tot gevolg.

Een van die allianties is het gezin, de uitvalsbasis van Georges, de centrale figuur in Wij en ik-verteller in het eerste deel van de roman. Het boek opent in de gezinssfeer, met Georges die zich staat te scheren terwijl hij buiten zijn kinder…Lees verder

Een evenwichtsoefening tussen medelijden en afkeer

Brussel. Na tien jaar radiostilte levert Jeroen Olyslaegers met 'Wij' een roman af die gerust geweldig mag worden genoemd. Als lezer balanceer je echter op de slappe koord tussen medeleven en afkeer.

'Wij' speelt zich af in de bloedhete zomer van 1976, wanneer een hittegolf zich als een wollen deken over Europa vlijt. De warmte straalt van de eerste pagina's en gonst zowel in het hoofd van de personages als dat van de lezer, wat een herinnering oproept aan de gebruikte schrijfstijl in 'Jaloezie' van de Franse auteur Alain Robbe-Grillet.

Ondanks de hitte trekken het hoofdpersonage Georges en zijn vrouw Katrien met hun kinderen en een vriendengroep naar het nog warmere Spanje. Terwijl de vrienden hun dagen aan de Costa Brava doorkomen door te zonnen en te drinken aan het zwembad, en te praten over alles en niks, leert de lezer langzaamaan de ruwe kantjes van de verschillende protagonisten kennen. Niet veel later komt Georges door de hitte en de drank in een negatieve spiraal van verraad terecht, die hem pijlsnel volledig doet ontsporen. Alles wat er mis kan lopen, loopt ook mis.

Olyslaegers is een meester in het creëren van een dubbele sfeer. De lezer maakt continu ee…Lees verder

De roman is verdeeld in drie delen (zij, wij, gij) en gaat over dolende dertigers. De schrijver hanteert spreektaal, met veel dialogen en subjectieve impressies in gedachtestromen. Het vertelperspectief ligt voornamelijk bij George, een cartoonist bij een Vlaamse kwaliteitskrant die zware tijden doormaakt. Samen met zijn vrouw Katrien en hun twee kinderen gaan ze op vakantie tijdens een warme zomer, gesitueerd in de jaren zeventig. Het gezin reist naar Spanje om daar enkele weken in een villadorp door te brengen. Hun gezelschap bestaat uit vroegere klasgenoten van George. De roman observeert nauwgezet het alledaagse leven van drie bevriende echtparen en een oppasmeisje. Sociale spanningen stijgen, met veel kindergedrein en erotische wisselwerkingen, overgoten en versterkt door overmatig drankmisbruik. Lome landerige dagen vullen zich met eindeloos gebabbel. Het is bijna een literaire variant van Big Brother. Een gedetailleerd verslag van een benauwende leefwereld, bevolkt met niet hee…Lees verder

Over Jeroen Olyslaegers

CC BY-SA 4.0 - Foto van/door Vysotsky

Jeroen Olyslaegers (Mortsel, 5 oktober 1967) is een Vlaamse schrijver van romans en theaterstukken.

Biografie

In 1967 werd Jeroen Olyslaegers geboren in Mortsel. Vanaf 1985 studeerde hij hij Germaanse filologie aan de UFSIA en in 1989 kon hij aan de slag in het Louis Paul Boon-documentatiecentrum.

Zijn debuutroman Navel werd in 1994 gepubliceerd. In 1996 bracht hij de verhalenbundel Il faut manger en zijn roman Open gelijk een mond volgde in 1999. Daarna concentreerde hij zich op schrijven voor theater terwijl hij ook stukken en recensies schreef voor tijdschriften zoals Humo, Menzo, Yang, Dietsche Warande & Belfort, AS-Andere Sinema, Millennium, Sample, De Vlaamse Gids, Maatstaf.

Olyslaegers schreef theaterteksten die werden opgevoerd door onder meer de Koninklijke Vlaamse Schouwburg en Het Toneelhuis. Zo schreef hij samen met Paul Mennes een stuk over de wereld na de aanslagen op 11 september…Lees verder op Wikipedia