Boek
Nederlands

Tongkat : een verhalenbordeel

Peter Verhelst (auteur)

Tongkat : een verhalenbordeel

Peter Verhelst (auteur)
Genre:
Titel
Tongkat : een verhalenbordeel
Auteur
Peter Verhelst 1962-
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: Prometheus, 2000
341 p.
ISBN
90-5333-792-X

Besprekingen

Tot je sterren ziet

Een bordeel is niet de betrouwbaarste plek op aarde, al heb ik dat alleen van horen zeggen. Het zou een valkuil zijn, waar dromen illusies blijken en waar de extase gekortwiekt wordt door de commercie. Tongkat, het verhalenbordeel van Verhelst, gaat inderdaad over illusies en kortwieken, en als lezer of bezoeker val je in een donkere put zonder bodem. Na acht hoofdstukken en een epiloog heb je dankzij de zeven ikvertellers eindeloos veel verhalen gehoord over de onophoudelijke metamorfose. Tegen de achtergrond van een revolutie die geen gruwel uit de weg gaat, zie je hoe idealen omslaan in terreur, dromen in angsten. Liefde verkeert in geweld, opstijgen wordt neerstorten, opstand onderdrukking. Op een abstract niveau zou je kunnen zeggen dat alle verhalen laten zien hoezeer de extase door de maatschappij gerecupereerd wordt, wat van die maatschappij geen tamme orde maakt maar integendeel een chaotische strijd. De roes en het verlangen naar het sublieme vormen niet zozeer een bedrei…Lees verder

Het suïcidale verhalenbordeel van Peter Verhelst

Tongkat. Een Verhalenbordeel van Peter Verhelst is het krankzinnigste, meest suïcidale boek dat de laatste jaren in België, en misschien wel waar dan ook in dit interplanetaire stelsel is verschenen. De vraag is echter: Waar gaat Tongkat eigenlijk over? Het eenvoudigste antwoord is: over Niets. Een nog eenvoudiger antwoord is: over Niets en Alles. Veel recensenten hebben het boek -- uit angst voor Tongkat , maar vooral voor hun eigen domheid -- de literaire hemel in geschreven. Hans Goedkoop dacht lang na over Tongkat en componeerde in Vrij Nederland het requiem voor alle toekomstige boekrecensies: ,,Met Tongkat heeft Verhelst een boek geschreven dat zich gedraagt als de perfecte zelfmoordenaar, de man die niets onafgemaakt laat. (...) Hij zal nietéé n spoor achterlaten, enkel en alleen het wonder van een onbegrijpelijke leegte. Dat is wat Tongkat in je hoofd ten slotte wordt: een onbegrijpelijke, want intense, tot in het waanzinnige geconcentreerde leegte. Een zwarte zo…Lees verder

Sterren in je hoofd

In zijn bespreking van Tongkat van Peter Verhelst merkte Jeroen Overstijns (in SdL) op dat zo'n experiment automatisch cultureel correct wordt bevonden. Hij had het over ,,de eeuwige ja-knikkende commentaar [...] die zich dikwijls te gemakkelijk door een zekere ondoorgrondelijkheid en duidelijk aanwijsbare motieven en beelden laat inpakken.'' Wat is daar in dit geval van aan? Heel wat recensenten wijzen inderdaad op de overvloed aan symbolen en mythes die het werk van Verhelst, en ook Tongkat typeert.

Maar die overdaad wordt niet per se beschouwd als een argument voor de literaire kwaliteiten ervan. ,,Niet voor lezers zonder negen levens,'' merkt Sander van Vlerken op (in Eindhovens Dagblad ). Volgens Karel Segers (in Belang van Limburg ) maakt die overdaad Verhelsts proza ,,tegelijk zo aantrekkelijk en afstotelijk''. Tom van de Voorde verwijt Verhelst (in Tijd Cultuur ) effectbejag en woordenmelkerij: ,,Zoals er in bordelen met lichamen wordt omgesprongen, zo gaat Ver…Lees verder

Prometheus als vuurspuwer

"Tongkat" van Peter Verhelst: een inferno van verhalen.

VOORUITGANGSIDEAAL

BOEKEN

Wie een boek een verhalenbordeel noemt, verleent er de overmoed van het pleonasme aan. Want waar worden er grotere illusies verkocht dan achter de gesloten gordijntjes met de gekleurde tl-lamp voor het raam en aan de kassa van de plaatselijke boekhandelaar? Bij Peter Verhelst vloeien lichamelijkheid en literatuur wel heel letterlijk in elkaar: er bestaat geen andere schrijver in dit taalgebied die de letters zo'n vleselijk karakter kan geven, die de verhalen van het papier rechtstreeks de verbeelding van de lezer kan laten inwandelen, als was het een dame die je door haar verschijning zonder mededogen voor zich inneemt.

Tongkat laat je nog minder dan zijn vorige roman, De kleurenvanger (1996), toch ook niet mis als sprookjesachtige verschijning, op verhaal komen. Want Tongkat is een boek over Alles ("een wereldbrand") en Niets. Een bloedvlek en een zeepbel. Onder de heldere verhaallijnen die voor samenhang zorgen, heerst de chaos van para…Lees verder

Dit is een bijzonder boek, een gedreven boek. Hallucinerend, mystiek en angstaanjagend. Het is surrealistisch en sprookjesachtig. Uit de resten van oude mythen, sagen, religies en moderne en historische gebeurtenissen bouwt de schrijver (1962) aan een eigen mythe met apocalyptische dimensies. In een meeslepende, toverachtige stijl wordt een samenleving verbeeld die ten onder gaat aan de gevolgen van de moord op Prometheus, de jongen-die-het-vuur-achter-zijn-tanden bewaarde. De warmte is vermoord, de kou treedt in. Er komt een ijstijd op, waarin al het bestaande fragmenteert in wezens die op zoek zijn naar warmte. Alle figuren hebben iets met elkaar te maken, zijn elkaars lot en noodlot. En de delen van de roman, elk vanuit een ander perspectief geschreven, worden bijeengehouden door dezelfde personages en hun ervaringen, door dezelfde oergebeurtenis, hetzelfde zoeken. De strijd tussen verval en vooruitgang, herkenbaar in elke cultuur, èn het geloof dat de mensen in hun zoeken naar war…Lees verder

Over Peter Verhelst

CC BY-SA 4.0 - Foto van/door Filip Naudts

Peter Roger Arthur Marcel Verhelst (Brugge, 28 januari 1962) is een Vlaams dichter, romancier en theatermaker.

Verhelst debuteerde in 1987 met de dichtbundel "Obsidiaan". Zijn eerste roman, "Vloeibaar harnas" volgde in 1993. Hoewel hij binnen de literatuurwereld bij zijn debuut erkenning kreeg, bleef hij nog geruime tijd leraar Nederlands en Engels in de Brugse hotelschool Ter Groene Poorte. Zijn grote doorbraak kwam in 2000 met zijn roman Tongkat, waarmee hij zowel de Gouden Uil en de Jonge Gouden Uil in België, als de F. Bordewijkprijs in Nederland won. Voor zijn hele oeuvre won hij in 2018 Sybren Poletprijs. Verhelst was de eerste winnaar van deze nieuwe prijs voor experimentele Nederlandstalige schrijvers. De jury prees Peter Verhelst als "een magistrale oeuvrebouwer " en als " de ontwerper van een literair labyrint dat blijft groeien in eenheid en verscheidenheid, waarin je eindeloos kunt dwalen, of een van de vele uitgangen kunt nemen, maar de eindbes…Lees verder op Wikipedia