Livre
Néerlandais

Riskante relaties, of Brieven verzameld in bepaalde kring en tot lering van enkele andere openbaar gemaakt door mon...

Choderlos de Laclos (auteur), Martin De Haan (traducteur)

Riskante relaties, of Brieven verzameld in bepaalde kring en tot lering van enkele andere openbaar gemaakt door mon...

Titre
Riskante relaties, of Brieven verzameld in bepaalde kring en tot lering van enkele andere openbaar gemaakt door monsieur C*** de L***
Auteur
Choderlos de Laclos
Traducteur
Martin De Haan
Langue
Néerlandais
Langue originale
Français
Titre original
Les liaisons dangereuses
Éditeur
Amsterdam: Uitgeverij De Arbeiderspers, 2017 | Autres éditions
466 p.
ISBN
9789029588874 (hardback)

Plusieurs langues:

Commentaires

Liefde is een steekspel

Les Liaisons Dangereuses van Choderlos de Laclos is een van de beroemdste onehitwonders van de wereldliteratuur. U kent hem vooral via de talloze verfilmingen? Een nieuwe, pittige vertaling is het gedroomde excuus om ook het boek weer ter hand te nemen.

Kapitein Pierre Ambroise François Choderlos de Laclos (1741-1803) was, in tegenstelling tot zijn op verleiding beluste personages, absoluut geen bedreven casanova. Hij gold zelfs als bijzonder bedeesd. Naar verluidt sloeg hij regelmatig in de knoop bij het eerste contact met het andere geslacht.

Toch hield de weinig spraakzame Laclos zijn ogen goed open in de adellijke kringen waar hij via een verworven familietitel in verkeerde. Om vervolgens de nobele kaste en haar weinig verheffende liefdespraktijken genadeloos in hun hemd te zetten. Precies daarom werd Les Liaisons Dangereuses (1782) door Charles Baudelaire ooit getypeerd als "een brandend boek, maar koud als ijs".

De militair met een uitzonderlijk palmares schreef Les Liaisons Dangereuses uit pure verveling. Ingekwartierd in het leger en wachtend op verlossend wapengekletter begon de veertigjarige Laclos op een loze dag aan zijn diabolische roman. Als een fly on the w…Lire la suite

De lessen van de markiezin

#MeToo is van alle tijden. Martin de Haan maakte een geslaagde gloednieuwe vertaling van Les liaisons dangereuses van Choderlos de Laclos.

Grensoverschrijdend gedrag is van alle tijden. De libertijnen wisten er alles van. Alleen deden achttiende-eeuwers niet aan aangebrande sms'jes, maar schreven ze elkaar bladzijdenlange epistels. Je had ze in soorten, van Crébillon fils over Casanova tot de markies de Sade en Choderlos de Laclos. De Belgische prins Charles-Joseph de Ligne, zelf ook een libertijn, had voor deze laatste geen goed woord over, want in Les liaisons dangereuses is verleiden een cerebrale aangelegenheid en berekening was deze casanova te enenmale vreemd.

Hoe dan ook, om liefde gaat het niet in de briefroman die Frankrijk in 1782 op stelten zette. Een beetje libertijn is het om het veroveren te doen en precies daarom is Riskante relaties, de titel van de gloednieuwe vertaling van Martin de Haan, zo goed gekozen. Tot nu toe bestonden van de roman van Laclos drie Nederlandse versies, waarvan die van Adriaan Morriën uit 1954, bekroond met de Martinus Nijhof…Lire la suite

Rode oortjes

Het geraffineerde en verbluffend moderne van Les liaisons dangereuses komt fraai tot uiting in de fonkelnieuwe vertaling van Martin de Haan.

Een frivool wicht belandt in de strikken van een Casanova, wordt op een haar na verkracht en komt tot inkeer: een oppassend huwelijksleven is misschien zo kwaad nog niet. Aldus de waarschuwende strekking van de Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart van Betje Wolff en Aagje Deken, de roman in brieven uit 1782 waarmee volgens literatuurhistorici de moderne Nederlandse literatuur een aanvang nam.

Het Franse spiegelbeeld van Sara Burgerhart is Les liaisons dangereuses. Daarin versiert een immorele aristocraat een 15-jarige blondine, misbruikt haar en laat haar reddeloos achter. Het slachtoffer eindigt in het klooster, de verkrachter bekoopt zijn wandaad met de dood. Ook deze roman verscheen in 1782, vertelt het verhaal in brieven (curieus detail: het zijn er 175, precies evenveel als bij Wolff en Deken) en wordt beschouwd als een vertrekpunt van de moderne roman.

Verschillen zijn er ook. De legerofficier en vrijmetselaar Pie…Lire la suite

De uitstekende vertaling van dit meesterwerk van de hand van Adriaan Morriën (1912-2002) is goed voor een vijfde druk. Dit keer verschijnt het meteen onder de Franse titel (in vorige uitgaven heette het nog Gevaarlijk spel met de liefde), waarschijnlijk omdat het boek dankzij twee knappe verfilmingen in de jaren '90 ook bij een ruimer publiek zo bekend is geraakt. Als hekeling van de harde zeden en de wreedheid van de 18e eeuw en als ontmaskering van het frivole en libertijnse Ancien Régime is dit boek ongeëvenaard. In deze roman in brieven ontwikkelt zich een wreedaardig spel met de menselijke relaties, hier gedragen door de hoofdpersonages, de burggraaf De Valmont en de markiezin De Merteuil. Zij zullen er, vanuit een totaal amorele instelling, plezier in vinden anderen voor hun lusten te gebruiken. Het misbruik van de menselijke gevoelens voor allerlei doelstellingen is echter van alle tijden, wat meteen de universaliteit en de tijdloosheid van het werk verklaart. Natuurlijk…Lire la suite
Dat het najagen van libertijnse geneugten een quasi-militaire strategie, arglist en logistiek, vereist, moge duidelijk zijn. Het zijn kwaliteiten waarmee legerofficier Laclos (1741-1803) de twee cynische protagonisten in zijn polyfone briefroman (1782) rijkelijk bedeelt. In deze zedenschets van een aristocratische, patriarchale klasse met ingewortelde erecodes weten zowel de vicomte de Valmont als de marquise de Merteuil hun intenties (verleiding, lustbeleving, bedrog, wraak) behendig te vermommen en hun prooien, en uiteindelijk ook zichzelf, in de val te lokken. Zo beleeft de lezer van brief tot brief stijl, stemming en situatie van een zevental personages, doorziet hij het verloop van wel naar wee en proeft hij een revolutionaire wake-upcall. Zoals de Verlichting au fond ook een rationele oproep tot emancipatie was. De roman is meermaals verfilmd en veelvuldig vertaald. Adriaan Morriën was de eerste Nederlandse vertaler (1954), Martin de Haan nu de vierde met een adequaat eigentijds…Lire la suite

Ach, preutsjelief!

Nieuwe vertaling van Choderlos de Laclos, 'Riskante relaties', brengt variaties op 'me too' in de 18de eeuw.

Schijnheilig oppert de zogenaamde uitgever van de brieven in Choderlos de Laclos' beroemde brievenroman 'Les liaisons dangereuses' dat de vertelde gebeurtenissen onmogelijk in het tijdperk van de Verlichting hebben kunnen plaatsvinden. Ze zouden te min en te schandelijk zijn voor 'deze tijd van filosofie, waarin het licht der rede zich alom heeft verbreid en, zoals iedereen weet, alle mannen zo deugdzaam en alle vrouwen zo zedig en ingetogen heeft gemaakt'. Een aardig staaltje ironie en evenzoveel misleiding, want elke tijd heeft z'n eigen mix van moraliteit en perversiteit; wie beweert dat zijn tijd te goed is voor het kwaad pleegt geschiedvervalsing.

Het verhaal in 'Les liaisons dangereuses' gaat over machtsmisbruik, manipulaties en misleide minnaars en minaressen. Op instigatie van een verdorven markiezin bepotelt en misbruikt een haast even verdorven vicomte (burggraaf) als een me-too klant avant la lettre onschuldige vrouwe…Lire la suite

À propos de Choderlos de Laclos

Pierre Ambroise Choderlos de Laclos, né à Amiens le 18 octobre 1741 et mort à Tarente, le 5 septembre 1803, est un officier de carrière qui a traversé la Révolution française et a beaucoup écrit sur des sujets très divers, mais qui est surtout connu comme l’auteur du roman épistolaire Les Liaisons dangereuses.

Biographie

Carrière militaire

Deuxième fils d’un secrétaire à l’intendance de Picardie et d’Artois, d'une famille de robe anoblie seulement en 1750, il est poussé par son père à s'engager dans l'armée. Il choisit l’artillerie, bien que les perspectives de promotion y soient restreintes, car son extraction ne peut lui perme…En lire plus sur Wikipedia